Angen esboniad ar frys dros gyllid ar gyfer y celfyddydau, medd Plaid Cymru.

Yn dilyn pryderon ynghylch faint o arian sydd ar gael i’r diwydiant  celfyddydau o’r £59 miliwn a gyhoeddwyd gan Lywodraeth y DU, mae llefarydd Plaid Cymru dros Ddiwylliant yn dweud fod rhaid i Lywodraeth Cymru ddarparu eglurder.

 

Mae Llefarydd Plaid Cymru dros Ddiwylliant, Sian Gwenllian AS, wedi ysgrifennu at y Prif Weinidog a’r Gweinidog Diwylliant, Dafydd Elis-Thomas, i fynegi pryder am y dryswch ynglŷn â faint o arian sydd ar gael i’r celfyddydau.

Yn y llythyr, mae Ms Gwenllian yn nodi ei bod yn ymddangos nad yw’r swm cychwynnol a gyhoeddwyd “yn agos at y swm a fydd ar gael”, ac yn gofyn am esboniad ar ba gyllid fydd ar gael, a sut y bydd yn cael ei ddosrannu i’r diwydiant.

Cyfeiriodd Ms Gwenllian hefyd at lythyr anfonodd hi ac Arweinydd Plaid Cymru, Adam Price AS, at y Prif Weinidog wythnos diwethaf, gan awgrymu y dylai Llywodraeth Cymru “weithio gyda’r sector i greu map penodol” ar gyfer y celfyddydau - galwad a gefnogwyd gan dros saith deg cynrychiolydd o’r diwydiant mewn llythyr agored ac ar-lein gan gannoedd yn fwy.

Cyfeirir at ymgynghoriadau diswyddo ar draws y diwydiant yn y llythyr, gyda Ms Gwenllian yn rhybuddio bod “eisoes yn rhy hwyr i wrthdroi rhai o’r camau”.

Dywedodd Llefarydd Plaid Cymru dros Ddiwylliant, Sian Gwenllian AS,

“Roeddwn yn siomedig o glywed yn y Senedd Ddydd Mercher na all Llywodraeth Cymru ddarparu unrhyw eglurder nac yn wir unrhyw wybodaeth bendant i’r sector celfyddydau yng Nghymru ynglŷn â chyllid cymorth Covid, er cyhoeddiad Llywodraeth y DU wythnos ddiwethaf bod £59M ar gael gan y Trysorlys.

“Naill ai mae Llywodraeth y DU wedi cam-arwain sector y celfyddydau yng Nghymru gyda’u cyhoeddiad ac nad oes arian o’r fath - neu mae Llywodraeth Cymru wedi penderfynu anwybyddu’r cyhoeddiad a defnyddio’r arian mewn man arall.

“Mae’r dryswch hwn wedi creu panig o fewn y sector. Maen nhw ar eu gliniau eisoes ac mae nhw’n haeddu eglurder a thryloywder ar frys gan Lywodraeth Cymru. Mae angen eu cefnogi hefyd fel rhan bwysig o'r economi sy’n cyflogi bron i 60,000 o bobl. Ac mae nhw'n haeddu cydnabyddiaeth - mae gan sector y celfyddydau ran hanfodol i'w chwarae yn y broses adfer - gan ein helpu i fynegi a dadansoddi'r hyn rydyn ni i gyd wedi'i ddioddef yn ystod cyfyngiadau Covid.

 

Lythyr llawn:

Annwyl Mark Drakeford AS a Dafydd Elis-Thomas AS,

Rwyf yn ysgrifennu atoch yn dilyn pryderon difrifol a godwyd gyda mi ynglŷn â chyhoeddiad Llywodraeth y DU y bydd £59 miliwn ar gael i gefnogi’r celfyddydau yng Nghymru.

Mae wedi dod i'r amlwg yn ystod y dyddiau diwethaf nad yw'r swm hwn mewn gwirionedd yn agos at y swm a fydd ar gael i gefnogi'r celfyddydau.

A allech chi roi esboniad yn fuan os gwelwch yn dda ynglyn â pha arian yn union fydd ar gael i achub sector y celfyddydau ac yn union sut y bydd y cronfeydd hyn yn cael eu dosbarthu i wahanol rannau o'r diwydiant?

Mae'n siomedig iawn na fu unrhyw esboniad na thryloywder am yr arian hyd yma nac am unrhyw gronfeydd posib eraill i gefnogi'r celfyddydau.

Mae breuder y sector wedi'i wneud yn glir ar sawl achlysur ac mae angen brys wrth ymyrryd i atal niwed anadferadwy i'r celfyddydau yng Nghymru.

Mewn llythyr blaenorol gennyf i ac Adam Price, arweinydd Plaid Cymru, alwon ni am sefydlu tasglu yn cynnwys cynrychiolwyr y diwydiant, a chynllun clir ar gyfer sector y celfyddydau. Cefnogwyd ein llythyr gan dros saith deg o gynrychiolwyr o bob rhan o'r diwydiant a channoedd rhagor a lofnododd ar-lein. Byddwn yn erfyn arnoch i ystyried mabwysiadu'r dulliau ymyrraeth hyn ochr yn ochr â chymorth ariannol i'r diwydiant i atal colled enfawr o swyddi a difrod parhaol.

Mae ymgynghoriadau diswyddo yn cael eu cynnal ledled Cymru yn y celfyddydau - mae'r cloc yn tician ac mae rhai o'r camau hyn eisoes yn anghildroadwy.

Mae'r sector yn dal i fod mewn limbo. Rhowch yr eglurder y mae'n ei haeddu. Faint o arian y bydd Llywodraeth Cymru yn ei ddyrannu i gefnogi'r celfyddydau trwy argyfwng Covid a sut y bydd y gefnogaeth yn cael ei dyrannu i sicrhau chwarae teg ar draws y sector?

Byddwn yn gwerthfawrogi ateb cyflym y gallaf ei rannu gyda'r nifer fawr o bobl o bob rhan o Gymru sydd wedi cysylltu â mi yn fy rôl fel Gweinidog Diwylliant yr Wrthblaid o ystyried y diffyg arweinyddiaeth canfyddedig gan Lywodraeth Cymru.

 

Yn gywir,

 

Sian Gwenllian AS

Gweinidog Cysgodol dros Addysg, y Gymraeg a Diwylliant

 

“Os na fydd y gefnogaeth ariannol yn digwydd yn fuan iawn, bydd y diwydiant ffyniannus yma yng Nghymru yn diflannu dros nos a bydd adferiad yn cymryd blynyddoedd maith.”


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.